Land van beken en papierboeren

Wie bij de Veluwe denkt aan bossen, heide en gortdroge zandverstuivingen, krijgt op de Loenense Bekenroute het andere gezicht te zien van de stuwwal.Op deze acht kilometer lange wandeling word je vergezeld door water. Beken met glashelder water, op weg naar het Apeldoorns Kanaal, dat breed en uitnodigend ligt te wachten op schepen die er al veertig jaar niet meer varen. Parkeer fiets of auto bij hotel Bosoord aan de Hoofdweg in Loenen. Via zandwegen en bospaden kom je al snel bij de Veldhuizerspreng en vandaar ga je richting het kanaal. Een spoorlijn en een verkeersweg oversteken en de brug over, want op de andere oever ligt een zandpad dat je bij de Middelste Molen brengt.

Van woensdag tot en met zaterdag kun je deze oudste papierfabriek van ons land bezoeken. Tussen 10.00 en 16.00 uur klinkt hier het industrieel geluid van de 19e eeuw: de ratelende en beukende papiermachines. In wezen in de fabriek veel ouder: sinds 1622 wordt hier papier geschept. Op dit door landijs geplooide en opgestuwde zand lopen tientallen beken die ooit waterkracht leverden voor 168 papiermolens. Gedreven door 'papierboeren', want 's winters, als het water bevroren was, vielen ze noodgedwongen terug op hun boerenbedrijf.

Met het water uit de beken werd op de hoge zandgronden een 23 kilometer lang kanaal gevoed van Apeldoorn naar de IJssel bij Dieren. In 1868 was het kanaal klaar, maar een succes werd het nooit. Acht jaar later kwam parallel aan het kanaal een spoorlijn, de eerste concurrent van de beurtschippers. Later kwamen de vrachtauto's, de doodsteek. In 1972 was het afgelopen: ophaalbruggen werden verankerd en de monumentale sluis bij Dieren werd gesloopt. Op de weg terug naar Loenen ga je ook weer langs water. Aan de Loenense Molenbeek lag ooit de Bovenste Molen, de resten kun je tussen het gras zien bij een watervalletje.
De gedetailleerde routebeschrijving is gratis te krijgen op: www.develuwe.nl/geniet