Verhuizen

Onlangs leerde een film mij hoe je uien snijdt zonder te huilen.Door een lucifer in je mond te steken, vertelt het hoofdpersonage van het racismedrama The Help aan een vriendin, en thuis heb ik de proef meteen op de som genomen. Inderdaad, bij wel drie uien geen traan gelaten. The Help, momenteel nog in de bioscopen te zien, is een aardige film - maar hij zal me waarschijnlijk vooral vanwege die kooktip bijblijven. Sommige kunstwerken maken nu eenmaal vooral indruk op het meest banale, praktische niveau. Dat geeft niet; ik ben blij dat er films, boeken, misschien zelfs muziekstukken en schilderijen bestaan die op zo'n nuchtere, directe manier het leven een stuk vergemakkelijken, los van alle pretenties die kunst al snel kan hebben.

Wat ik nu goed zou kunnen gebruiken, is een film die me bij het verhuizen helpt. Mijn huidige woning wordt vanwege de komst van de tweede Nijmeegse stadsbrug binnenkort afgebroken, en op het moment dat de deur op slot gaat, trek ik in bij mijn lief. Een prachtige, volwassen ontwikkeling natuurlijk, maar het blijft moeilijk te verkroppen dat de stek waar ik twaalf jaar heb gewoond, waar ik volop heb geleefd en bijna alle Oogappels heb geschreven, straks met de grond gelijk is gemaakt; dat ik dan geen kans meer heb om een nostalgisch tochtje terug te maken, omdat er een ventweg zal lopen ter hoogte van mijn huidige dvd-kast. Ik denk dat het me zeer zwaar zal vallen, die eerste rit over de brug, en de eerste keer dat ik auto's zie rijden op de plek waar nu mijn kat op de bank ligt te slapen - ik wil het me nu niet voorstellen.

Nogmaals, was er maar een film die me alvast op het juiste spoor van rouwverwerking kon zetten. Maar verhuizen wordt in films meestal nogal halfslachtig aangepakt. Je ziet mensen spullen inpakken en vertrekken, maar nog vaker komen ze aan het begin van de film al aan op de plaats van bestemming. Dan begint het verhaal pas op die plek, en doet het er nauwelijks toe wat er aan die hele nieuwe situatie is voorafgegaan. Ik denk dat in horrorfilms nog het meest wordt verhuisd (naar spookhuizen natuurlijk), of het gaat om komedies zoals Mr. Blanding builds his dream house (1948) of The money pit (1986), waarin het nieuwe droomhuis een verschrikkelijke bouwval blijkt te zijn; hoe je dozen het beste inpakt, hoe je van je oude woning afscheid neemt, zeker wanneer hij op het punt staat afgebroken te worden, dat zijn ervaringen die weinig films voorkoken.

Dat bleek ook afgelopen weekend, bij de laatste filmvoorstellingen op de Vondelpark-locatie van het EYE Instituut. EYE verhuist in februari naar een prachtig nieuw gebouw aan de overkant van het IJ, maar in het Vondelpark heerste zondagavond een lichte grafstemming. Men leek zich op dat moment pas te realiseren wat de verhuizing betekende; dat bijvoorbeeld het prachtige art deco-interieur van zaal 2 vanaf nu niet meer toegankelijk zou zijn. Iedereen liep er nogal verslagen rond. Daar had een fatsoenlijke filmverhuis-educatie vast iets aan veranderd.