Amusante en wilde misdaadkomedie

Film: Black out

Regie: Arne Toonen

Met: Raymond Thiry, Bas Keijzer, Kim van Kooten, Edmond Classen, Alex van Warmerdam, Katja en Birgit Schuurman

Te zien in: Arnhem, Beuningen, Doetinchem, Ede, Nijmegen Eind 2010 debuteerde filmmaker Arne Toonen met het verrassend frisse Dik Trom. De satirische familiefilm brak met de heersende opvatting dat antieke literaire wortels van een kinderboekenheld een nostalgische benadering afdwingen. Met de opvolger Black out richt de maker zich tot een ouder publiek, maar hij handhaaft zijn voor Nederlandse begrippen tegendraadse koers. Het scenario van de misdaadkomedie is geïnspireerd op de roman Merg en been van Gerben Hellinga, maar ook op Quentin Tarantino en Guy Ritchie. Vrij naar Hellinga draait de film om voormalig crimineel Jos Vreeswijk (een sterke Raymond Thiry), die een dag voor zijn huwelijk met een haperend geheugen naast een lijk ontwaakt, en vervolgens betrokken raakt bij een conflict in de onderwereld. Jos wordt beschuldigd van de diefstal van 20 kilo cocaïne, en krijgt het aan de stok met gehaaide oude bekenden en stuntelende nieuwkomers in het milieu. Black out doet door de flitsende stilering, vlotte montage en kleurrijke personages onmiskenbaar aan de Britse gangsterkomedies van Ritchie denken, maar krijgt een eigen karakter door de manier waarop Toonen de Hollandse lokaties, mores en taal benadrukt. Hij maakt daarbij dankbaar gebruik van Alex van Warmerdam en rapper Willie Wartaal, die net als in hun eigen werk een aanstekelijk gevoel voor gortdroog absurdisme etaleren. De flirt met Tarantino pakt minder sterk of grappig uit. Gangsterbazen die Al Pacino citeren zijn sinds The Sopranos zelf een cliché, net als dommekrachten die achter het stuur de genrefilmgeschiedenis doornemen, zoals de bloedlinke gezusters Schuurman hier doen. Volstrekt orgineel kan het op een vijftien jaar oude trend inhakende Black out dus niet genoemd worden, maar de film is amusant en wild genoeg om dat euvel te overkomen. Na Tim Oliehoek's stuitende misvatting Vet hard en Dick Maas' geinige Moordwijven wekt Toonen met zijn misdaadkomedie de indruk dat het genre ook in Nederland levensvatbaar is, al heeft het publiek daarin het laatste woord.