Weinig mis met 'War horse', maar de film werkt niet

Film: War horse

Regie: Steven Spielberg

Met: Jeremy Irvine, Peter Mullan, David Thewliss, Emily Watson

Te zien in: Arnhem, Doetinchem, Ede, Nijmegen, Tiel, Wijchen, Ze­venaar De nieuwste film van Steven Spielberg is gebaseerd op een Brits kinderboek uit 1982 dat geheel vanuit het perspectief van een paard werd verteld. In War horse van Michael Morpurgo lezen we hoe een paard van het Britse platteland in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog belandt, steeds wisselend van eigenaar, aan beide kanten van dat gruwelijke conflict. Een paard is niet partijdig natuurlijk, dus dit perspectief geeft de schrijver de kans om de mensheid volgens hele andere criteria te verdelen: welke mensen zijn in staat om in in de hel die oorlog is, van een dier te houden? In War horse vertellen Spielberg en scenarist Richard Curtis het verhaal op een traditionelere manier, waardoor we van episode naar episode springen. Spielberg heeft zich natuurlijk eerder over de verschrikkingen van de oorlog gebogen, in Schindler's list en in Saving private Ryan, waar hij in het hart van de verschrikkingen, meesterlijk geënsceneerd, een verhaal over hoop en overleven plaatste.

De beste scènes spelen zich tussen de loopgraven af, hoewel de regisseur zich enigszins inhoudt omdat hij van War horse, tenslotte gebaseerd op een kinderboek, een film wilde maken waar ook oudere kinderen heen kunnen gaan (in Nederland is hij gekeurd voor 12 jaar). Toch overtuigt de film niet; hoofdrolspeler Jeremy Irvine, als de jongen die blijft geloven dat zijn paard nog leeft, is eenvoudig te vlak. En andere rollen, van veteraanacteurs, zijn net iets te standaard: de moeder ploetert; de landeigenaar is wreed; de boer hij ploegde voort; het kind is onschuldig. En zo past iedereen keurig in zijn vakje. Spielberg en zijn vaste cameraman Janusz Kaminski hebben met War horse ook een ode aan de grote Amerikaanse filmregisseurs willen maken, de mannen van de epische landschappen waarin de helden worstelen met de grote vragen over goed en kwaad.

Er is allemaal weinig mis mee, behalve dit: het werkt niet. Ergens tussen het eerbetoon aan John Ford, het kinderboek uit de jaren tachtig en de ambities om er een eigentijdse film over de menselijke conditie door de ogen van een paard van te maken, blijft War horse steken. De grote emotionele apotheose komt weliswaar met tromgeroffel, maar Spielberg komt er niet mee weg.