Popfestival Lochem: mini-Woodstock

Van 1968 tot en met 1986 was het rustieke Lochem in de Achterhoek het decor van een progressief getint popfestival. Muziek, beeld en verhaal zijn bewaard ge­bleven.

Niet alleen liefhebbers van pop, rock, folk, blues en country blik­ken met melancholie te­rug op de wonderlijke popmeet­ing die traditiegetrouw op Hemel­vaartsdag plaats had in het open­­luchttheater van Lochem. Ook voor talloze internationale topar­tiesten, die ooit optraden in de door bos omzoomde kuil, heeft juist dit popfestival een speciale plek verworven. Grote acts als The Clash, The Kinks, John Mayall, The Flying Burrito Brothers, Pro­col Harum en Fairport Conven­tion bewaren bijzondere herinne­ringen aan hun concert en verblijf in het mini-Woodstock van de Achterhoek. „Ook om die reden is het belangrijk dat dit historisch materiaal niet verloren gaat en nu digitaal is vastgelegd”, zegt Frank van Hoorn. De 54- jarige Amster­dammer maakte in zijn jeugdjaren als flesjesraper kennis met het hip­piegetinte festijn voor ‘dauwtrap­pers’ (fietsers) die in Lochem hun muziekidolen zagen. Van Hoorn klom op tot compagnon van orga­nisator Joost Carlier. Als voorzitter van de Stichting 50 jaar Nederpop ontdekte de universitair geschool­de historicus ‘een schat’ aan ge­luidsopnamen in de archieven van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Omroepen als de VARA, de KRO en de VPRO met kundige radio­technici hebben in Lochem, bij Pinkpop en vele andere concerten opnamen van hoge kwaliteit ge­maakt.

„Deze Lochem Festival-box die we nu uitbrengen is ook een pleidooi voor een verdere, zorgvuldige, ar­chivering van de geschiedenis van de popmuziek in Nederland”, be­nadrukt Van Hoorn. „In het verle­den is er al te veel historisch mate­riaal verloren gegaan. Gelukkig heeft Beeld en Geluid inmiddels 20.000 uur van dit unieke culture­le erfgoed gedigitaliseerd.” Uit de periode 1968-1978 zijn geen li­ve- opnamen boven water geko­men. Op de vier cd’s in de verza­melbox verschijnen wel live- of studiotracks van artiesten om zo toch het tijdsbeeld goed weer te ge­ven. De nadien door de VARA ge­registreerde concerten zijn in Lon­den ge-remasterd. Voor de bewer­king tekende de gerenommeerde Engelse audio-engineer Andy Ro­se. „Het resultaat is verbluffend”, weet Frank, die enthousiaste reac­ties kreeg van professionals bij de Nederlandse omroep.

„Voor veel artiesten zijn dit waar­devolle opnamen. John Mayall speelde Room to Move bij ons in een versie die hij met z’n toenmali­ge Amerikaanse begeleidingsband slechts één keer bracht. Van het optreden dat Slade deed in Loc­hem, met 30.000 toeschouwers, be­staan de meeste bootlegs aller tij­den. Voor The Clash was de Ach­terhoek het laatste chaotische op­treden in hun originele bezetting.

Daarom hebben we een deel van hun biografie met de episode Loc­hem afgedrukt.” Inmiddels is het 25 jaar geleden dat de laatste editie van het popfes­tival werd gehouden. „Een mooi moment om stil te staan bij de ge­schiedenis”, aldus Van Hoorn. Tijd om nog eens terug te blikken op de vele merkwaardige gebeurtenis­sen, anekdotes en incidenten, zo­als de vechtpartij tussen de Neder­landse bluesgiganten Rob Hoeke en Cuby & The Blizzards. Of het legendarische concert van Herman Brood, die tussen de bedrijven door ( er zijn geluidsopnamen van) in 1979 al een rake toekomst­voorspelling deed met zijn kreet: When I do my suïcide for you. Het zal op de cd’s vergeefs zoeken zijn naar Thin Lizzy dat geen zin had in een concert, wel 75.000 gulden gage incasseerde, om vervolgens het podium af te laten keuren door de roadies.

Toch waren het niet de poparties­ten die voor de meeste problemen zorgden. „Met die gasten konden we alles meestal wel aan. De twee grote spelbrekers waren de regen en de gemeente. Je kunt een gewel­dig programma hebben, maar als het publiek compleet wordt wegge­regend is dat desastreus. Dat is een aantal keren gebeurd. Met de bur­gemeesters was het nog erger. De een wilde het aantal bezoekers be­perken, de ander was tegen het schenken van alcohol, of het ge­meentebestuur was bang voor ge­luidsoverlast. Er was altijd wat, om gek van te worden.”

Terug naar Lochem is de titel van een leuk geïllustreerd boek, met af­fiches, kaartjes, foto’s en veel ont­werpen van de nauw aan het fes­tijn verbonden Normaal-zanger en beeldend kunstenaar Bennie Jo­link. In één van de hilarische ver­halen beweert Brusselmans dat hij in 1974 als begeleidend manager van de Belgische troubadour Ivan Heylen ( DeWilde Boerndochter) zijn opwachting maakte in Loc­hem en buurgemeente Ruurlo, waar ze voor het optreden nog ‘21 boterhammen met varkensvet’ ver­orberden.